تقرير بحث الشيخ فاضل اللنكراني لسيدجواد حسينى خواه
43
قاعده فراغ وتجاوز (فارسى)
ثقات اماميّه است ؛ هم شيخ طوسى و هم نجاشى رحمهما الله به وثاقت او تصريح كردهاند « 1 » . « حريز بن عبداللَّه » : حريز بن عبداللَّه السجستانى ، أبو محمّد الأزدى ، و از ثقات و اهالى كوفه است . « 2 » « زرارة بن أعين » : نيز احتياج به توصيف ندارد ؛ وى از فقها و متكلّمين زمان خويش و مورد توجّه امام باقر و امام صادق عليهما السلام بوده است . « 3 » امام خمينى قدس سره در كتاب « الإستصحاب » ذيل روايت را از كتاب « تهذيب الأحكام » و « وسائل الشيعة » به صورت « فشككت فليس بشيء » نقل مىنمايند و در ادامه مىفرمايند : در نسخه « وافى » « 4 » تعبير « فشكّك ليس بشيء » آمده است « 5 » ؛ در هر حال ، لطمهاى به روايت وارد نمىشود . دلالت روايت : در اين روايت ، زراره از امام صادق عليه السلام سؤالاتى را مىپرسد و امام عليه السلام نيز به آنها پاسخ مىدهند ؛ كه ابتدا پنج مورد از قاعدهى تجاوز بيان مىشود و سپس امام عليه السلام يك ضابطه كلّى را ارائه مىدهند . زراره مىگويد : از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : فردى در حال اقامه در اذان شكّ مىكند ، چه بايد بكند ؟ امام عليه السلام فرمود : به شكّش اعتنا نكند و بگذرد . پرسيدم : اگر در حال تكبير نماز در اذان و اقامه شكّ كند ، چه مىشود ؟ امام عليه السلام فرمودند : اعتنا نكند و بگذرد . پرسيدم : اگر در حالى كه مشغول قرائت نماز است ، در تكبير شكّ كند ؟ امام عليه السلام فرمودند : ادامه دهد .
--> ( 1 ) - ر . ك : محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 115 ، شماره 241 ؛ احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 142 ، شماره 370 . ( 2 ) - ر . ك : محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 118 ، شماره 249 ؛ احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 144 ، شماره 375 . ( 3 ) - ر . ك : محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 133 ، شماره 312 ؛ احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 175 ، شماره 463 . ( 4 ) - محمّد محسن الفيض الكاشانى ، كتاب الوافى ، ج 8 ، صص 949 و 948 ، شماره 7462 - 7 . ( 5 ) - امام خمينى ، الإستصحاب ، ص 307 .